De valkuil van de non-dualiteit

Ik heb me lange tijd verdiept in non-dualiteit. Veel naar satsang gegaan, vanuit de advaita vedanta stroming. Het heeft me enorm veel gebracht en het heeft een grote plek in mijn werkwijze gekregen. Tegelijkertijd merkte ik ook een grote valkuil op, iets waar ik zelf ook een tijd verwarring over ervaarde totdat ik de familieopstellingen ontdekte.

De nadruk in deze kringen ligt vaak volledig op het onpersoonlijke. De boodschap is: de persoon is niet wat je bent. Jij bent dat wat de persoon kent. Jij bent het Bewustzijn dat voorafgaat aan alle ervaringen. Daar binnen creëren we een persoonlijkheid, die gevormd wordt op basis van gevoelens, overtuigingen en dingen die je hebt meegemaakt. Deze is in wezen niet écht, want veranderlijk en wordt gezien en waargenomen; door jou. De meeste van ons zijn volledig geïdentificeerd met dit construct en nemen dit als onszelf aan. We hebben een plaatje gecreëerd en zijn gaan geloven dat wij dit zijn.

Dit is een diepe waarheid. Wanneer dit voor het eerst gerealiseerd wordt geeft het een enorm gevoel van opluchting en bevrijding. Ik denk ook dat dit het belangrijkste is wat je kunt realiseren. Zodra je dit herkent ben je altijd in contact met een bron van vrede die je niet buiten jezelf hoeft te zoeken. Het leven herkent zichzelf weer als zichzelf. Er is geen jij meer die bewust is van Bewustzijn. Bewustzijn kent zichzelf, jij bent Bewustzijn. Dit IS thuiskomen.

Je blijft tegelijkertijd ook gewoon een mens. Met gedoetjes, gebreken, kwetsbaarheden. Voortdurend in beweging en ontwikkeling. En dat is net zo goed onderdeel van het leven als al het andere.

Wanneer er continu verwezen wordt naar “dit ben jij niet, jij gaat daaraan vooraf” kan er een gevaar ontstaan. Mensen gaan hun eigen mens-zijn niet meer serieus nemen. Ze verwaarlozen het of beginnen het als minder te zien.

Je ziet dit ook regelmatig terug in de schandalen die opduiken rondom leraren binnen deze stromingen. Ze hebben vaak daadwerkelijk iets dieps gerealiseerd en tegelijkertijd enorme blinde vlekken op het gebied van hun gewoon mens-zijn. Grenzen, intuïtieve signalen, kwetsbaarheden, dat wordt allemaal weggepraat met “dit ben jij niet.”

Het venijnige is dat de lezer of volgeling dit vaak niet ziet. Want de teaching die overgedragen wordt is wel degelijk reëel en van grote betekenis. Alleen degene die het overdraagt slaat zijn eigen mens-zijn over en daardoor ziet hij dat van jou ook niet helemaal.

Er ontstaat eigenlijk een nieuwe identificatie. Niet meer met het persoonlijke, maar met het onpersoonlijke. En dat is ook gewoon een identificatie.

Werkelijke non-dualiteit of eenheid kent geen afscheiding. Alles is evengoed onderdeel van dit leven, ook de boom, ook de kat, ook jouw pijn, en ook je mentale constructies en persoonlijkheid structuur. Als je iets buitensluit komen er elders problemen, iedereen die systemisch werk begrijpt snapt dit.

Dat is ook waarom ik familieopstellingen zo mooi vind. Systemisch werk werkt automatisch al vanuit een veld van eenheid. Alles krijgt een plek en alles is onlosmakelijk met elkaar verbonden.

In mijn werkwijze probeer ik beide lagen samen te laten bestaan. Je bent op een laag altijd al perfect, in vrede en onveranderlijk, dat is het Bewustzijn. Dat is WAT je bent. En op een andere laag ben je altijd in beweging, altijd lerend, altijd een mens met kwetsuren en imperfecties. Je zou kunnen zeggen dat dit is WIE je bent. Dit maakt je niet minder, dit hoeft niet weg of opgelost te worden. Het maakt je juist menselijk en houdt je gelijkwaardig en in verbinding met anderen.

Zo blijft non-dualiteit, of de herkenning van dat wat voorbij alles gaat en altijd is, voor mij de meest essentiële ontdekking die er is. Toch haalde ik het woord van mijn website af. Omdat de pure non-duale teaching zonder integratie van het mens-zijn mensen vaker verder van huis brengt dan dichter bij zichzelf en niet overeenkomt het het uitgangspunt vanuit waar ik mijn werk doe. Ik wil daarmee ook geen mensen aantrekken die specifiek op zoek zijn naar iets transcendents. Mijn werkwijze gaat over integratie en aanvaarding van je mens-zijn, en de herkenning van je non-duale natuur waardoor heel veel al vanzelf op zijn plek valt. Het beste van beide werelden. In de volgende blog schrijf ik meer over de combinatie van non-dualiteit en familieopstellingen en met name hoe non-duaal zelfinzicht je kan helpen als begeleider van opstellingen.

Lees verder of kom het zelf ervaren bij de opleiding familieopstellingen en de opstellingsdagen van Veld van Waarheid.